NGUỒN GỐC ĐẠO CAO ĐÀI

      24
*
*




Vous pouvez rechercher dans les articles de nos contributeurs sur le site et dans les collections sélectionnées sur Gallica.

Bạn đang xem: Nguồn gốc đạo cao đài



Ra đời trên các đại lý tổ hợp những tư tưởng, tín ngưỡng (chủ yếu đuối là Phật giáo, Nho giáo, Đạo giáo), nhằm mục đích thể hiện tinh thần canh tân và dân tộc, đạo Cao đài gồm lượng tứ liệu hơi lớn, khoảng chừng 300 ấn phẩm. Tứ liệu này được viết bằng 2 dạng văn tự, là quốc ngữ, cùng chữ Pháp, trong đó chữ quốc ngữ là nhà yếu. Về thời hạn và không khí địa lý giữ hành: từ thời điểm năm 1926 đến 1945, tại một số tỉnh thành, như: Tây Ninh, nên Thơ, Sa Đéc, Bến Tre, Mỹ Tho, dùng Gòn, Hà Nội… (Việt Nam), Paris (Pháp) trong những số ấy chủ yếu hèn là sài Gòn.

Toàn bộ tư liệu về đạo Cao Đài xuất hiện, tính từ dịp tôn giáo này chính thức thành lập (năm 1926) cho đến 1945, còn lại cho tới nay, tất cả thể phân thành sáu nhiều như sau:

Tư liệu về những toà thánh: như Thánh thất Vũng Liêm (1928), Thánh thất Mỹ Tho (1928), Thánh thất Mỹ Tho: Thánh ngôn về chánh tà yếu đuối lý (1931), Châu tri với chương trình: Toà thánh Tây Ninh (1928), Toà thánh Tây Ninh (1945)…

Các văn phiên bản hành chính, hoặc ghi chép liên quan đến sự ra đời hoặc hoạt động vui chơi của đạo phái, hoặc của tín đồ Cao Đài comme Les sociétés secrètes en terre d’Annam  của Geoges Coulet (1926), Bài diễn văn của Hộ Pháp Phạm công tắc đọc tại Toà thánh Tây Ninh của Phạm công tắc nguồn (1928), Lịch sử của quan bao phủ Ngô Văn Chiêu là fan đã sáng lập đạo "Cao đài" 1878-1932 (1932), Điều lệ Cao đài thượng đế hội giáo (1928),…

Tư liệu diễn giảng về đạo pháp, bao gồm những yếu ớt lĩnh cơ phiên bản của tông pháp hoặc phần đa phép tắc ví dụ trong cuộc sống thường ngày, như:

Pháp chánh truyền được công bố sau lễ khai đạo ngày 15 mon 10 năm 1926 tại chùa Gò Kén, xóm Long Thành, Tây Ninh. Văn phiên bản này được xem như Hiến pháp đối cùng với đạo Cao Đài, và bao gồm nội dung ấn định những hàng phẩm chức sắc, chức vấn đề trong đạo, như: Ấn định con số nhân sự từng phẩm, quyền hành và trách nhiệm từng phẩm, cách làm cầu phong và mong thăng, hình thức về phẩm phục áo mũ chức sắc, chức việc.

Thánh ngôn hiệp tuyển (1927-1963) dày 102 trang, do những chức sắc cao cấp của hội (Thượng phẩm Cao Quỳnh Cư, Bảo pháp Nguyễn Trung Hậu, Đầu sư Ngọc kế hoạch Nguyệt – tức Lê Văn Lịch) biên soạn. Đây là một trong tuyển lựa chọn lời dạy của các đấng thần, thánh, tiên, phật.

Và những kinh kệ như Đại đạo Tam kỳ Phổ độ Kinh (1926), Kinh cao đài (1928), Kinh cúng lắp thêm thời thánh ngôn - cảm ứng - tang tế và ước siêu (1929), Kinh nhựt thời (1932), Kệ nhựt thời (1932), Tam nguơn giác gắng kinh (1932), Tam nguơn giác nỗ lực kinh (1932)…

Đáng chú ý, có một mảng sách yếu chỉ giành cho nữ giới, hoặc về cuộc sống lứa đôi, chẳng hạn: Thánh thất nhơn ái đàn bà phái: Tam tòng tứ đức luận (1930), Huấn nàng thánh ngôn (1931), Đạo mạch tri nguyên: Phu thê yếu ớt luận của Huê Chương (1929)…

Tư liệu dẫn chứng hoặc diễn giảng về tính hỗn tạp của đạo Cao Đài, như: Tam giáo đạo tổ hiệp nhứt lưu lại truyền (1928), Tiên phật phù hợp tâm (1932)…

Đặc biệt là phần lớn ấn phẩm liên quan đến lịch sử hình thành và hoạt động của đạo Cao Đài. Ở mảng tư liệu này, nguồn tiếng Pháp. Năm 1948 và 1949 tại Paris, Gabriel Gobron – bên văn Pháp mặt khác là tín đồ vật đạo Cao Đài - mang lại xuất bạn dạng hai ấn phẩm về lịch sử dân tộc đạo Cao Đài là Histoire du caodaïsme cùng Histoire et philosophie du caodaïsme. Vào hai công trình phẩm này, G. Gobron đã phân tích phương châm của Thần linh học tập trong việc hình thành và cách tân và phát triển của đạo Cao Đài. Ông cũng ra mắt giáo lý, vẻ ngoài lệ, lễ nghi, tổ chức triển khai giáo hội; cùng nhận định: đạo Cao Đài có giá trị liên kết các phần tử, links những người đang sống và làm việc của thời bây giờ trong tất cả các địa phương, với những người dân đã bị tiêu diệt của thời quá khứ, và sẵn sàng cho kiếp tái sinh vị lai.

Xem thêm: Top 15 Nhà Xe Khách Đi Hồ Tràm, Xe Limousine Sài Gòn Hồ Tràm Giường Nằm

Ngoài ra còn có các ấn phẩm tiêu biểu sau: Cultes et religion l’Indochine annamite (1928) của Geoges Coulet, Compte rendu de mandat de H. Marinetti, délégué au Conseil Supérieur des Colonies (Báo cáo về nhiệm kỳ của H. Marinetti) (1933), Etude sur le caodaïsme et ses dissidences in song ngữ Pháp Việt (1940).

Còn lại là chữ quốc ngữ, như: Đại đạo vấn đáp căn nguyên của Thái Thơ Thanh (1928), Cao Đài đàm: quái giáo nghị của Đặng Thúc Liêng (1928), Nói chuyện đạo nước mình của Nguyễn tứ Thức (1929), Cái án đạo Cao Đài của Đào Trinh nhất (1929), Cải án Cao Đài của Băng Thanh (1929), Đại đạo căn nguyên của Nguyễn Trung Hậu (1930), Chánh tà thiệt luận làm phản đối Cao - Đài đàm quỷ quái - giáo nghị của Nguyễn Văn Kiết (1930).

Đây là nguồn bốn liệu đặc trưng cho các sử gia lịch sử hào hùng tư tưởng, lịch sử vẻ vang tôn giáo hoặc các phân tích sử dụng nhằm tìm hiểu, diễn giải, review lịch sử tôn giáo này. Vào đó, đáng để ý là hai ấn phẩm mang tính chất đối thoại khỏe khoắn mẽ. Đó là: Cái án đạo Cao Đài (Đào Trinh Nhất, 1929). Trong biên khảo này, tác giả đã trình bày quy trình ra đời, giáo lý, cách thức hành đạo của Cao Đài, như các chuyển động cơ cây bút (nghi lễ ước cơ cùng chấp bút, là 1 trong những nền tảng của đạo Cao Đài) của các vị công chức dẫn mang đến sự ra đời của đạo Cao Đài. Và Đào Trinh Nhất cho rằng: đạo Cao Đài là một trong những tà giáo, không tồn tại những chính kiến rõ ràng, luôn thể hiện sự lếu láo tạp vào giáo lý, biện pháp hành đạo, cũng giống như cơ cấu tổ chức; vì đó, đạo Cao Đài đã “ngăn trở sự tiến hóa, bất lợi cho làm việc dân gian với đào sâu hố phân cách giữa kẻ thống trị này với kẻ thống trị kia”. Lập tức, tác giả Băng Thanh viết Cải án Cao Đài làm phản biện lại. Tác giả Băng Thanh cho rằng sự tổng đúng theo giáo lý cơ mà đạo Cao Đài thể hiện là một trong khía cạnh đạo đức, với nó thể hiện ý nghĩa sâu sắc sâu xa của đạo Cao Đài.

Năm 1930, Nguyễn Trung Hậu viết Đại đạo căn nguyên trình bày cụ thể về lịch sử hào hùng hình thành đạo Cao Đài. Tác giả không đưa quan điểm của chính bản thân mình vào trong bài bác viết, chỉ miêu thuật cụ thể những sự khiếu nại đã diễn ra trong đạo, từ các việc thu nhấn đệ tử đến việc trình Tờ Khai đạo lên chính phủ nước nhà Nam kỳ, tường thuật về Ngày khai đạo, sự kiện quỷ phá trong thời gian ngày khai đạo… Đây hoàn toàn có thể được coi là công trình lịch sử chi tiết của đạo Cao Đài từ khi manh nha hình thành đến lúc dời cơ sở thờ trường đoản cú về thi công Tòa thánh Tây Ninh vào thời điểm năm 1927.

Như vậy, hoàn toàn có thể coi những tư liệu về đạo Cao Đài trước 1945 tại nước ta đã cung cấp các tin tức về 3 góc nhìn của một tôn giáo, kia là: đức tin (được sinh sản dựng từ những huyền thoại, truyền thuyết, … về những đấng thần linh, hoặc sự vật vụ việc linh thiêng, linh nghiệm), việc thực hành nghi lễ, và những người thực hành nghi lễ của tôn giáo này.