DINH SƠN TRUNG – CHÂU THÀNH

Dinh Sơn Trung, hay còn gọi là Dinh thờ Đức Cố Quản Trần Văn Thành tọa lạc tại xã Vĩnh An, huyện Châu Thành. Vùng đất này còn có tên gọi là “Bảy Thưa – Láng Linh”. Địa danh này vừa là tên của một cuộc khởi nghĩa của Binh Gia Nghị, vừa là địa danh diễn ra cuộc khởi nghĩa ấy. Trong nhiều địa điểm được xem là những đồn ải xưa của nghĩa binh, thì Dinh Sơn Trung có khả năng là đồn chính, bởi xưa kia, nơi đây là một vùng trũng thấp, rộng lớn có vô số đỉa vắt và lau sậy, cỏ dại phủ mù mịt, thích hợp để xây dựng căn cứ, đồn lũy.

Lý giải về danh xưng “Láng Linh – Bảy Thưa”, người dân địa phương cho rằng cái tên này xuất phát từ đặc điểm tự nhiên. “Láng” có nghĩa là “vùng đất trũng”, “Linh” là tên loài cá đặc sản vùng này. Khi xưa nơi đây là vùng đất đồng trũng quanh năm và có nhiều cá linh, vì vậy mà hình thành tên gọi “Láng Linh”. Cũng có người giải thích rằng từ “Linh” đến từ cụm từ “linh thiêng” bởi trong điều kiện rừng thiên nước độc, người dân nơi đây hay khấn cầu để được cuộc sống bình an và mong ước của họ đã trở thành sự thật. Khu vực trung tâm vùng đồng trũng Láng Linh có tên gọi là “Bảy Thưa” vì khi xưa nơi này cây thưa mọc dày đặc nên người dân gọi là “bãi thưa”, qua thời gian đọc bị trại âm nên thành “Bảy Thưa” .

a5ffb87aca6929377078

[Hình: Cổng vào Dinh Sơn Trung]

Quản cơ Trần Văn Thành sinh khoảng năm 1818 trong một gia đình trung nông, ở ấp Bình Phú, xã Bình Thạnh Đông, huyện Châu Phú (nay là xã Phú Bình, huyện Phú Tân, An Giang), một cù lao màu mỡ giữa sông Tiền, sông Hậu. Bấy giờ cuộc sống của người dân biên thùy không yên bởi giặc biên giới thường sang khuấy nhiễu. Ông gia nhập quân đội triều Nguyễn khi mới 20 tuổi, được phong suất đội. Trong một trận chiến đấu quyết liệt, đội quân do ông chỉ huy đã đánh bại giặc Xiêm. Ông được triều đình khen tặng và thăng chức Quản cơ, chỉ huy hơn 500 quân sĩ.

Sau đó ông đến thọ phái (gia nhập đạo) với Đức Phật thầy Tây An và trở thành một trong những đại đệ tử của ngài, được giao hướng dẫn một nhóm tín đồ đi khẩn hoang, lập trại ruộng ở vùng Láng Linh (xưa thuộc huyện Vĩnh An, phủ Tân Thành) vừa giúp tín đồ sản xuất lương thực sinh sống vừa xây dựng các căn cứ hiểm yếu để chống giặc.

Năm 1859, Pháp xâm lược Nam Kỳ, thành Gia Định thất thủ, kháng chiến nổ ra khắp nơi. Lúc bấy giờ Trần Văn Thành đang chỉ huy tín đồ Bửu Sởn Kỳ Hương khai hoang vùng Láng Linh, quay trở lại tham gia quân đội dưới sự chỉ huy của Tổng đốc Phan Khắc Thận và sau đó là Nguyễn Hữu Cơ. Trong khi các cuộc khởi nghĩa tại Nam Kỳ lúc bấy giờ bị dặp tắt thì cuộc khởi nghĩa của Quản Cơ Trần Văn Thành phát triển thành một chiến khu lớn tại vùng Bảy Thưa. Cuộc khởi nghĩa thu hút đông đảo nhân dân tham gia, số lượng nghĩa binh có lúc lên đến 1.200 người, tạo tiếng vang không chỉ trong phạm vi trong tỉnh mà còn lan rộng khắp các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long, thậm chí còn ảnh hưởng lớn sang Campuchia. Với tinh thần quật cường “Thà thua xuống láng xuống bưng. Kéo ra đầu giặt lỗi chưng quân thần”, cuộc khởi nghĩa kéo dài từ năm 1871 đến năm 1873. Dưới sự lãnh đạo của Quản Cơ Trần Văn Thành, nghĩa binh đã chiến đấu can trường, không hề chùn chân dù gian nan, vất vả, không run sợ trước súng đạn hiện đại của giặc Pháp. Tuy nhiên, trong tình trạng cô thế, lại chịu sự càn quét liên tục và quyết liệt của quân giặc, cuộc khởi nghĩa đã thất bại. Tuy vậy, tinh thần chiến đấu của Đức Cố Quản và nghĩa binh thể hiện hào khí anh hùng của dân tộc ta, là nét son rạng rỡ trong trang sử hào hùng của nước nhà. Nhân dân thương tiếc tôn gọi là Ông Cố, lập đền thờ ở Láng Linh. Khâm phục khí phách và hành động của Đức Cố Quản, nho sĩ Cao Văn Cảo – người cùng thời, ca ngợi rằng:

“Non sông Hồng Lạc giặc xâm lăng
Thẳng thắn Trần Công cố sức ngăn
Trời đất biết cho lòng sốt sắng
Kiếp đời ghi mãi chí thù hằn
Đền thờ tỏ dấu dân trong nước
Thơ vịnh nêu tính khách viết văn
Những đứa phản thần qua đến cửa
Gục đầu, run mật, cặp mày nhăn”

9fa578100203e15db812

[Hình: “Di tích Lò rèn” nơi Đức Cố Quản Cơ Trần Văn Thành và nghĩa bình khi xưa rèn vũ khí]

Hằng năm, vào các ngày 20, 21, 22 tháng 2 âm lịch, hơn 10.000 người từ các nơi đổ về Dinh Sơn Trung để dự lễ giỗ của Đức Cố Quản Cơ – Trần Văn Thành và tưởng nhớ đến công ơn của vị anh hùng dân tộc đã đứng lên chống lại thực dân Pháp và bè lũ tay sai cướp nước.

Để phát huy truyền thống đấu tranh yêu nước, nuôi dưỡng lòng tự hào dân tộc, chính quyền nơi đây đã đầu tư để đưa Dinh Sơn Trung thành điểm du lịch tiêu biểu của huyện. Đến đây, du khách không những được sống lại trong hào khí của Binh Gia Nghị đấu tranh đánh đuổi giặc ngoại xâm cứu nước năm nào qua lời kể của thuyết minh viên, mà còn có thể trải nghiệm “một ngày làm nông dân” với các hoạt động như: bắt vịt, bắt cá, đổ dớn, đặt lợp và thưởng thức những món ngon đậm chất miền Tây.

2f85cd20b633556d0c22

[Hình: Cảnh quan xung quanh Dinh Sơn Trung]

Diễm Phượng

Tài liệu tham khảo:

  • Kỷ yếu Hội thảo Cuộc khởi nghĩa Bảy Thưa và lẽ hội văn hóa truyền thống huyện Châu Phú;
  • Địa chí Du lịch An Giang.

Bình luận